37.500 đồng. Đó là lương một giờ của người nhận 7.800.000 đồng mỗi tháng, làm 26 ngày, mỗi ngày 8 tiếng. Con số nghe nhỏ, nhưng nó là gốc của mọi khoản tăng ca. Khi bạn biết lương giờ của mình, việc kiểm tra tiền làm thêm chỉ còn là phép nhân. Những tuần cuối năm, xưởng sản xuất chạy đơn Tết, nhà hàng kín bàn tiệc, cửa hàng mở muộn, ai cũng tăng ca. Bài này giúp bạn tính đúng phần mình được nhận.
Công thức tính tiền làm thêm giờ
Điều 98 Bộ luật Lao động 2019 quy định người làm thêm giờ được trả lương theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả của công việc đang làm. Công thức dễ nhớ nhất:
Tiền làm thêm = Lương giờ thực trả x Mức tỷ lệ x Số giờ làm thêm
Lương giờ thường được tính bằng tiền lương tháng chia cho số ngày làm việc bình thường của tháng theo nội quy công ty, rồi chia tiếp cho số giờ làm mỗi ngày. Mỗi công ty có thể quy định số ngày công khác nhau, nên hãy xem quy chế lương hoặc hỏi phòng nhân sự. Cũng nên hỏi rõ khoản nào nằm trong lương dùng để tính làm thêm, vì phụ cấp và thưởng không phải lúc nào cũng được cộng vào. Bài lương cứng hay tổng thu nhập giải thích kỹ sự khác nhau giữa các khoản này.
Bảng tỷ lệ theo luật
Theo Điều 98, mức trả tối thiểu như sau:
- Ngày thường: ít nhất 150%.
- Ngày nghỉ hằng tuần: ít nhất 200%. Ngày nghỉ tuần do công ty quy định, không nhất thiết là Chủ nhật.
- Ngày lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương: ít nhất 300%, chưa kể tiền lương của ngày lễ, tết đó đối với người hưởng lương theo ngày.
- Làm việc vào ban đêm: được trả thêm ít nhất 30% tiền lương của ngày làm việc bình thường.
- Làm thêm giờ vào ban đêm: ngoài hai khoản trên còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo công việc làm vào ban ngày.
Giờ làm việc ban đêm được tính từ 22 giờ hôm trước đến 6 giờ sáng hôm sau.
Bốn ví dụ tính cụ thể
Giả sử bạn là nhân viên nhận lương 7.800.000 đồng mỗi tháng, công ty quy định 26 ngày công, mỗi ngày 8 giờ. Lương giờ là 7.800.000 chia 26 chia 8, bằng 37.500 đồng. Các phép tính dưới đây đã được kiểm lại bằng máy.
Ví dụ 1: Làm thêm ngày thường
Thứ Tư bạn ở lại thêm 3 giờ sau giờ hành chính. Tiền làm thêm là 37.500 x 150% x 3 = 168.750 đồng.
Ví dụ 2: Làm vào ngày nghỉ hằng tuần
Công ty cho nghỉ Chủ nhật nhưng cần bạn đi làm đủ 8 giờ để kịp đơn. Tiền nhận được là 37.500 x 200% x 8 = 600.000 đồng.
Ví dụ 3: Làm vào ngày lễ
Tết Dương lịch 1/1/2027 rơi vào thứ Sáu. Nếu bạn đi làm 8 giờ hôm đó, tiền làm thêm là 37.500 x 300% x 8 = 900.000 đồng. Với người hưởng lương tháng, tiền lương của ngày lễ đã nằm trong lương tháng, nên khoản 900.000 đồng là phần cộng thêm.
Ví dụ 4: Làm thêm vào ban đêm
Ngày thường bạn không tăng ca buổi chiều nhưng được gọi làm thêm từ 22 giờ đến 24 giờ. Mức áp dụng là 150% cộng 30% làm đêm cộng 20% của lương ban ngày ngày thường, tổng là 200%. Tiền nhận là 37.500 x 200% x 2 = 150.000 đồng. Nếu hôm đó bạn đã làm thêm cả buổi chiều, hoặc làm đêm vào ngày nghỉ, ngày lễ thì phần 20% tính trên mức lương ban ngày của hôm đó, nên con số sẽ khác. Hãy hỏi phòng nhân sự cách công ty áp dụng.
Nếu bạn làm ca đêm cố định, không phải làm thêm, thì chỉ có khoản cộng ít nhất 30%. Một ca đêm 8 giờ ở ví dụ trên được 37.500 x 130% x 8 = 390.000 đồng, tức nhiều hơn ca ngày 90.000 đồng.
Những ngành tăng ca nhiều như sản xuất hay nhà hàng có cách chia ca riêng. Bạn có thể đọc thêm bài thu nhập ngành sản xuất và thu nhập ngành nhà hàng để hiểu cách các khoản tăng ca, phụ cấp ca được cộng vào thu nhập.
Được làm thêm tối đa bao nhiêu giờ
Điều 107 Bộ luật Lao động 2019 đặt giới hạn để bảo vệ sức khỏe người lao động:
- Công ty phải được người lao động đồng ý thì mới cho làm thêm.
- Mỗi ngày không quá 50% số giờ làm việc bình thường. Nếu công ty tính giờ theo tuần thì tổng giờ làm bình thường và làm thêm không quá 12 giờ một ngày.
- Không quá 40 giờ trong một tháng.
- Không quá 200 giờ trong một năm, trừ một số ngành, nghề được làm tới 300 giờ như dệt may, da giày, điện, điện tử, chế biến nông lâm thủy sản, sản xuất cung cấp điện, viễn thông, cấp thoát nước, hoặc việc cấp bách do thời vụ, sự cố.
Ví dụ ở trên có tổng 21 giờ trong tháng, vẫn trong giới hạn 40 giờ. Nếu bạn thấy mình làm thêm vượt mức này thường xuyên, đó là điều đáng nêu với công đoàn hoặc phòng nhân sự.
Tiền làm thêm có tính thuế thu nhập cá nhân không
Đây là điểm đã thay đổi. Trước đây, theo Thông tư 111/2013 của Bộ Tài chính, chỉ phần tiền trả cao hơn lương làm việc bình thường mới được miễn thuế. Ví dụ 1 ở trên khi đó chỉ được miễn 56.250 đồng, còn 112.500 đồng vẫn tính vào thu nhập chịu thuế.
Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 có hiệu lực từ 1/7/2026, phần quy định với tiền lương áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026. Theo luật mới, tiền lương làm thêm giờ, làm việc ban đêm theo quy định pháp luật thuộc diện miễn thuế, không còn tách riêng phần chênh lệch như trước. Doanh nghiệp vẫn cần bảng chấm công, bảng kê giờ làm thêm, làm đêm để làm căn cứ.
Lưu ý quan trọng: số giờ làm thêm vượt giới hạn luật cho phép có thể không được hưởng miễn thuế. Nếu thu nhập của bạn đủ cao để phải nộp thuế, hãy hỏi kế toán công ty cách họ đang áp dụng và đối chiếu với văn bản hướng dẫn mới nhất của cơ quan thuế.
Tự kiểm tra bảng lương của mình
- Ghi lại giờ làm thêm mỗi ngày: ngày nào, từ mấy giờ đến mấy giờ, ngày thường hay nghỉ hay lễ.
- Xin phiếu lương chi tiết, xem dòng làm thêm có tách theo từng mức tỷ lệ không.
- Tính lương giờ của mình theo số ngày công công ty quy định.
- Nhân từng nhóm giờ với tỷ lệ tương ứng rồi so với số tiền trên phiếu.
- Nếu lệch, hỏi phòng nhân sự bằng văn bản hoặc email, kèm bảng ghi giờ của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Làm thêm có bắt buộc không?
Không. Luật yêu cầu phải có sự đồng ý của người lao động, trừ một số trường hợp đặc biệt như thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh theo quy định.
Công ty cho nghỉ bù thay vì trả tiền có được không?
Đây là điểm cần đọc kỹ trong nội quy và hợp đồng. Hãy hỏi rõ trước khi nhận tăng ca và yêu cầu ghi nhận bằng văn bản.
Lao động bán thời gian có được tính làm thêm không?
Có, khi làm vượt số giờ đã thỏa thuận theo cách công ty và người lao động xác định. Nguyên tắc tính vẫn dựa trên lương giờ thực trả.
Làm đêm ngày lễ thì cao nhất bao nhiêu?
Mức làm thêm ban ngày ngày lễ là từ 300%, cộng thêm khoản làm đêm 30% và 20% tính trên lương ban ngày ngày lễ. Vì cách xác định phần 20% có chi tiết, hãy hỏi công ty để có con số chính xác.
Lời kết
Tăng ca cuối năm giúp tăng thu nhập, nhưng chỉ đáng khi bạn được trả đúng và vẫn giữ được sức khỏe. Hãy ghi giờ cẩn thận, biết lương giờ của mình và tự kiểm phiếu lương mỗi tháng. Lưu bài cách tính lương làm thêm giờ này để tra lại công thức khi cần.