Mỗi dịp gần 20/11, tôi lại nhận được vài tin nhắn của các bạn sinh viên sư phạm năm cuối, hỏi cùng một ý: "Nghe nói lương giáo viên sắp cao nhất, có thật không, em có nên theo nghề không?". Câu trả lời ngắn là: có thay đổi thật, nhưng không phải tất cả những gì bạn đọc trên mạng đều đã thành văn bản. Bài này tôi viết theo kiểu một người đi làm lâu năm ngồi tách bạch giúp bạn đâu là quy định đang chạy, đâu là đề xuất, và một người mới ra trường thực sự nhận khoảng bao nhiêu.
Những gì đã thành luật và nghị định
Luật Nhà giáo được Quốc hội thông qua ngày 16/6/2025 và có hiệu lực từ 1/1/2026. Điểm được nhắc nhiều nhất là câu: lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp. Luật giao Chính phủ quy định chi tiết chính sách tiền lương, đồng thời liệt kê các khoản phụ cấp nhà giáo được hưởng như phụ cấp ưu đãi, trách nhiệm, thâm niên, lưu động, trợ cấp vùng khó khăn và trợ cấp giáo dục hòa nhập.
Cùng ngày 1/1/2026, Nghị quyết 248/2025/QH15 về cơ chế đặc thù cho giáo dục có hiệu lực. Nghị quyết đặt mức phụ cấp ưu đãi nghề cho trường mầm non và phổ thông công lập, thực hiện theo lộ trình Chính phủ quy định: giáo viên tối thiểu 70%, nhân viên tối thiểu 30%, giáo viên ở biên giới, hải đảo, vùng dân tộc thiểu số, miền núi và vùng đặc biệt khó khăn 100%.
Văn bản đang áp dụng cụ thể là Nghị định 182/2026/NĐ-CP ký ngày 22/5/2026, có hiệu lực từ 7/7/2026 nhưng mức phụ cấp được áp dụng từ 1/1/2026. Nghị định quy định phụ cấp ưu đãi theo nghề cho nhà giáo, cán bộ quản lý và nhân sự hỗ trợ giáo dục trong cơ sở công lập, với mức từ 20% đến 80% tùy cấp học và địa bàn.
Phụ cấp ưu đãi mới: ai được bao nhiêu
Đây là phần thay đổi rõ nhất với túi tiền giáo viên trường công. Theo nội dung Nghị định 182/2026/NĐ-CP được báo chí pháp luật tóm tắt, một số mức chính như sau:
| Đối tượng (cơ sở công lập) | Mức phụ cấp ưu đãi |
|---|---|
| Nhân sự hỗ trợ giáo dục ở mầm non, phổ thông | 20% |
| Nhà giáo đại học | 25% |
| Nhà giáo cao đẳng, trung cấp | 30% |
| Giáo viên THCS, THPT ở địa bàn thông thường | 40% |
| Giáo viên mầm non, tiểu học ở địa bàn thông thường | 45% |
| Mầm non, tiểu học ở xã khó khăn, đảo, biên giới | 60% |
| Trường chuyên, dân tộc nội trú, trường cho người khuyết tật, địa bàn đặc biệt khó khăn | 80% |
Bảng trên chỉ là các nhóm hay gặp. Có những trường hợp riêng như trường năng khiếu, trường phổ thông dân tộc bán trú hay giáo viên dạy lý luận chính trị, nên bạn cần đọc đúng điều khoản áp vào vị trí của mình. Lưu ý thêm: Nghị định này áp dụng cho cơ sở công lập. Giáo viên trường tư được trả lương theo hợp đồng lao động, nên mức thu nhập phụ thuộc thỏa thuận với nhà trường, giống cách bạn đọc một lời mời làm việc ở doanh nghiệp. Nếu bạn đang cân nhắc giữa trường công và trường tư, bài lương cứng hay tổng thu nhập sẽ giúp bạn so sánh hai lời mời một cách tỉnh táo hơn.
Phần còn là dự thảo: hệ số lương đặc thù
Nhiều bài viết nói giáo viên sẽ được nhân thêm một hệ số đặc thù, ví dụ 1,15 hay 1,25 lần hệ số lương hiện hưởng. Đến thời điểm tôi kiểm tra, các con số này nằm trong dự thảo nghị định về chính sách tiền lương nhà giáo do cơ quan soạn thảo đưa ra lấy ý kiến, và các bản đăng trên báo còn chênh nhau. Vì vậy tôi không đưa hệ số này vào ví dụ bên dưới. Khi nào có nghị định chính thức kèm số hiệu và ngày hiệu lực thì mới nên tính vào kế hoạch tài chính của mình.
Lời khuyên thực tế: khi đọc tin về lương giáo viên, hãy tìm ba thứ là số hiệu văn bản, ngày ký và ngày hiệu lực. Thiếu một trong ba thì xếp nó vào nhóm "đang bàn".
Ví dụ tính lương giáo viên mới ra trường
Lương trường công vẫn tính theo công thức quen thuộc: hệ số lương nhân với mức lương cơ sở. Trong ví dụ, tôi dùng mức lương cơ sở 2.340.000 đồng theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP áp dụng từ 1/7/2024. Bạn nên kiểm lại xem tại thời điểm nhận việc đã có mức lương cơ sở mới hay chưa. Hệ số lấy theo bảng lương viên chức hiện hành: giáo viên tiểu học, THCS, THPT hạng III khởi điểm 2,34, giáo viên mầm non hạng III khởi điểm 2,10.
| Vị trí (bậc 1, địa bàn thông thường) | Lương theo hệ số | Phụ cấp ưu đãi | Cộng |
|---|---|---|---|
| Giáo viên THCS hạng III, hệ số 2,34, ưu đãi 40% | 5.475.600 đ | 2.190.240 đ | 7.665.840 đ |
| Giáo viên tiểu học hạng III, hệ số 2,34, ưu đãi 45% | 5.475.600 đ | 2.464.020 đ | 7.939.620 đ |
| Giáo viên mầm non hạng III, hệ số 2,10, ưu đãi 45% | 4.914.000 đ | 2.211.300 đ | 7.125.300 đ |
Đây là ví dụ đơn giản hóa, tính phụ cấp trên lương theo hệ số, chưa trừ bảo hiểm và chưa cộng các khoản khác như phụ cấp chủ nhiệm, kiêm nhiệm hay thu nhập tăng thêm của trường. Trong thời gian tập sự, thu nhập có thể khác, bạn nên hỏi thẳng bộ phận tổ chức của trường khi nhận quyết định. Muốn đặt con số này cạnh mặt bằng thu nhập các ngành khác, bạn có thể xem bài mức lương trung bình các ngành.
Phụ cấp thâm niên: tiền thưởng cho người ở lại
Phụ cấp thâm niên nhà giáo tiếp tục có tên trong Luật Nhà giáo. Theo Nghị định 77/2021/NĐ-CP, nhà giáo đủ 5 năm giảng dạy được hưởng 5%, từ năm thứ sáu mỗi năm cộng thêm 1%. Khoản này tính trên lương theo hệ số cộng phụ cấp chức vụ lãnh đạo và phụ cấp thâm niên vượt khung nếu có.
Ví dụ: giáo viên THCS sau 3 năm được nâng lên bậc 2, hệ số 2,67, lương theo hệ số là 6.247.800 đồng. Khi đủ 5 năm, phụ cấp thâm niên 5% là 312.390 đồng mỗi tháng. Con số không lớn ở những năm đầu, nhưng nó tăng dần theo cả bậc lương lẫn số năm, nên người gắn bó lâu với nghề sẽ thấy khác biệt rõ.
Góc tư vấn: sinh viên sư phạm và người muốn chuyển nghề nên cân nhắc gì
Thu nhập năm đầu của giáo viên trường công vẫn ở mức vừa phải so với nhiều ngành, nhưng đổi lại là sự ổn định, lịch nghỉ hè và lộ trình tăng lương rõ ràng. Tôi thường gợi ý các bạn tự trả lời mấy câu sau trước khi quyết:
- Bạn chịu được giai đoạn đầu không? Hai đến ba năm đầu thu nhập chủ yếu là lương bậc 1 cộng phụ cấp ưu đãi. Hãy lập ngân sách sống theo con số thật trong bảng trên.
- Bạn sẵn sàng về địa bàn khó khăn? Mức ưu đãi ở đây cao hơn hẳn, thêm chính sách nhà công vụ hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà theo luật. Với người trẻ chưa vướng gia đình, đây là lựa chọn đáng tính.
- Bạn chuyển ngang từ ngành khác? Cần kiểm tra yêu cầu chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm và chuẩn trình độ cho cấp học muốn dạy trước khi nghỉ việc cũ.
- Bạn tính dạy trường tư? Hãy đọc kỹ hợp đồng, bảo hiểm, số tiết chuẩn và các khoản phúc lợi. Bài phúc lợi người lao động có danh sách những điều nên hỏi khi nhận việc.
Câu hỏi thường gặp
Từ 1/1/2026 lương giáo viên đã được xếp cao nhất chưa?
Luật đã ghi nguyên tắc đó, nhưng cách xếp cụ thể cần nghị định về tiền lương nhà giáo. Phần đã có văn bản áp dụng là phụ cấp ưu đãi theo Nghị định 182/2026/NĐ-CP.
Nghị định 182 có hiệu lực 7/7/2026, vậy nửa đầu năm có được truy lĩnh không?
Nghị định ghi mức phụ cấp được áp dụng từ 1/1/2026, nên phần chênh lệch các tháng trước được tính theo mức mới. Thời điểm chi trả cụ thể do cơ quan quản lý và nhà trường thực hiện.
Giáo viên trường tư có được hưởng phụ cấp ưu đãi theo Nghị định 182 không?
Nghị định áp dụng cho cơ sở giáo dục công lập. Giáo viên trường ngoài công lập hưởng lương theo hợp đồng lao động và chính sách riêng của trường.
Hệ số lương đặc thù cho giáo viên đã áp dụng chưa?
Theo các nguồn tôi kiểm tra, hệ số này vẫn ở dạng dự thảo và các bản công bố còn khác nhau. Chỉ nên tin khi có nghị định chính thức.
Lời kết
Nghề giáo đang được ưu tiên bằng văn bản cụ thể, nhất là phần phụ cấp ưu đãi. Nhưng chọn nghề không nên chỉ dựa vào một mức tăng. Hãy cộng đúng con số đã có văn bản, so với chi phí sống ở nơi bạn định dạy, rồi tự hỏi mình có muốn gắn bó với học trò trong mười năm tới không. Bài viết về lương giáo viên theo Luật Nhà giáo này sẽ được cập nhật khi có nghị định tiền lương chính thức.