Ngồi bàn phỏng vấn nhiều năm, tôi nhận ra câu hỏi "Vì sao anh, chị rời công ty cũ?" là nơi nhiều ứng viên giỏi tự làm mình mất điểm. Có người kể một mạch mười phút về ông sếp khó tính. Có người ấp úng như đang giấu điều gì. Có người trả lời quá trơn tru đến mức nghe như học thuộc. Điều đáng tiếc là câu hỏi này không khó. Nó chỉ cần sự thật được kể ngắn gọn, đúng trọng tâm và có hướng nhìn về phía trước.
Nhà tuyển dụng muốn biết điều gì qua câu hỏi này
Người phỏng vấn không tò mò chuyện nội bộ công ty cũ của bạn. Họ đang dò ba điều:
Hiểu điều này rồi, bạn sẽ thấy câu trả lời tốt không cần dài. Ba đến bốn câu là đủ, theo công thức: sự thật ngắn gọn, điều bạn học được, điều bạn tìm ở công việc mới. Muốn hiểu thêm cách nhà tuyển dụng chấm điểm tổng thể, bạn có thể đọc nhà tuyển dụng thực sự đang tìm kiếm điều gì.
Sáu lý do phổ biến và cách diễn đạt
1. Lương thấp
Lương là lý do chính đáng, nhưng nếu chỉ nói "lương thấp" bạn dễ bị xem là người chạy theo tiền. Hãy gắn với giá trị công việc: "Sau hai năm, khối lượng và trách nhiệm của tôi tăng đáng kể, tôi phụ trách thêm hai khách hàng lớn, nhưng chính sách lương ở đó không có lộ trình điều chỉnh tương xứng. Tôi muốn tìm môi trường mà đóng góp được ghi nhận rõ hơn."
2. Sếp khó tính, môi trường không hợp
Tuyệt đối không kể xấu. Chuyển sang nói về phong cách làm việc bạn phù hợp: "Tôi làm tốt nhất khi được giao mục tiêu rõ và có trao đổi thường xuyên. Ở vị trí cũ, cách quản lý thiên về giao việc theo ngày, tôi thấy mình khó chủ động. Tôi tìm hiểu thấy nhóm bên mình làm việc theo mục tiêu tuần, nên rất muốn thử."
3. Công ty cắt giảm, tái cơ cấu
Đây là lý do dễ nói nhất vì không phải lỗi của bạn. Nói thẳng, kèm một ý tích cực: "Công ty thu hẹp mảng bán lẻ và giải thể bộ phận tôi làm. Tôi đã ở lại hỗ trợ bàn giao hết tháng cuối. Đây cũng là dịp để tôi tìm một nơi phát triển lâu dài hơn ở mảng này."
4. Muốn đổi ngành
Người phỏng vấn sẽ lo bạn thiếu kinh nghiệm. Hãy cho thấy quyết định có chuẩn bị: "Trong ba năm làm kế toán, phần tôi thích nhất là phân tích số liệu bán hàng. Tôi đã học thêm khóa phân tích dữ liệu và làm hai dự án nhỏ. Tôi muốn chuyển hẳn sang vị trí này để phát triển đúng điều mình giỏi."
5. Bị cho nghỉ
Đừng nói dối, vì nhà tuyển dụng có thể kiểm tra tham chiếu. Nhận ngắn gọn, nói rõ bài học: "Tôi được yêu cầu nghỉ sau thời gian chỉ tiêu không đạt. Nhìn lại, tôi đã nhận một vị trí bán hàng trong khi thế mạnh của tôi là chăm sóc khách hàng sau bán. Từ đó tôi chọn việc kỹ hơn, và vị trí này đúng với điều tôi làm tốt."
6. Nghỉ lâu chưa đi làm
Khoảng trống không đáng sợ bằng việc không giải thích được nó. Hãy nói lý do và những gì bạn đã làm trong thời gian đó: "Tôi nghỉ một năm để chăm người nhà. Thời gian đó tôi vẫn cập nhật chuyên môn qua hai khóa học trực tuyến. Hiện gia đình đã ổn và tôi sẵn sàng làm việc toàn thời gian."
Điều tuyệt đối tránh
- Nói xấu công ty, sếp, đồng nghiệp cũ, kể cả khi họ sai thật.
- Kể lể quá dài, đưa chi tiết nội bộ, tên người.
- Nói dối về lý do nghỉ hoặc thời gian làm việc. Thông tin có thể bị kiểm tra.
- Lý do mơ hồ như "muốn thay đổi môi trường" mà không nói thay đổi để làm gì.
- Than phiền về áp lực theo cách khiến người nghe nghĩ bạn không chịu được việc khó.
- Tiết lộ thông tin mật của công ty cũ để chứng minh mình biết nhiều.
Nếu bạn đổi việc nhiều lần trong thời gian ngắn, câu hỏi này sẽ càng được hỏi kỹ. Bài nhảy việc bao lâu là hợp lý sẽ giúp bạn chuẩn bị lời giải thích cho cả chặng đường, không chỉ cho lần nghỉ gần nhất.
Nối sang lý do chọn công ty mới
Câu trả lời hay luôn kết thúc ở công ty bạn đang ứng tuyển, không phải ở công ty cũ. Hãy chuẩn bị một câu nối cụ thể, dựa trên điều bạn đã tìm hiểu:
Ví dụ trọn vẹn cho một bạn làm chăm sóc khách hàng: "Công ty cũ chuyển tổng đài ra đơn vị thuê ngoài nên vị trí của tôi không còn. Hai năm ở đó giúp tôi quen xử lý khiếu nại khó và đo lường mức độ hài lòng. Tôi thấy bên mình đang mở rộng đội chăm sóc khách hàng doanh nghiệp, đó đúng là hướng tôi muốn đi sâu."
Trước khi đi phỏng vấn, hãy viết câu trả lời ra giấy, đọc to vài lần và bấm giờ. Nếu bạn còn đang phân vân có nên nghỉ hay không, bài kinh nghiệm chuyển việc có phần giúp bạn cân nhắc thời điểm.
Câu hỏi thường gặp
Có nên nói thật là nghỉ vì lương không?
Có thể nói, nhưng gắn với giá trị bạn mang lại và sự tương xứng, không chỉ nói con số. Lương là một phần của câu chuyện, không nên là toàn bộ.
Nếu đang đi làm mà đi phỏng vấn chỗ khác thì trả lời sao?
Dùng thì hiện tại: vì sao bạn đang tìm cơ hội mới. Nhấn vào điều bạn muốn phát triển thay vì điều bạn không hài lòng ở chỗ hiện tại.
Nhà tuyển dụng hỏi vặn "Còn lý do nào khác không?" thì làm sao?
Bình tĩnh, nhắc lại lý do chính bằng cách khác và bổ sung một chi tiết thật. Đừng thêm lý do mới chỉ để lấp khoảng lặng.
Sinh viên mới ra trường nghỉ chỗ thực tập thì trả lời thế nào?
Đơn giản là kỳ thực tập kết thúc. Hãy kể bạn học được gì và vì sao vị trí đang ứng tuyển là bước tiếp theo hợp lý.
Lời kết
Câu trả lời tốt cho câu hỏi này không cần khéo léo quá mức. Nó cần thật, ngắn và hướng về phía trước. Hãy chuẩn bị theo công thức ba bước, tập nói thành tiếng và giữ thái độ tôn trọng nơi cũ. Lưu bài trả lời câu hỏi vì sao nghỉ việc cũ để xem lại trước buổi phỏng vấn tới.