"Quán trả em 20 nghìn một giờ, vậy là thấp hay bình thường hả anh?". Hãy tưởng tượng đó là thắc mắc của một bạn sinh viên năm ba đang đứng quầy cho một quán cà phê ở nội thành Hà Nội, một tình huống rất dễ gặp. Câu trả lời nằm ở một con số ít người để ý: lương tối thiểu theo giờ. Từ năm 2027 con số này tăng lên theo Nghị định 399/2026/NĐ-CP, và nếu bạn đang làm thêm ở quán nước, cửa hàng tiện lợi, siêu thị hay làm kho, đây là mức bạn nên thuộc lòng.
Lương tối thiểu theo giờ năm 2027 là bao nhiêu
Nghị định 399/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, thay cho Nghị định 293/2025/NĐ-CP. Các mức dưới đây đã được tôi đối chiếu giữa bản nghị định trên cổng văn bản Chính phủ và tin của báo Nhân Dân, Vietnamplus:
| Vùng | Năm 2026 | Từ 1/1/2027 | Tăng mỗi giờ |
|---|---|---|---|
| Vùng I | 25.500 đồng | 27.400 đồng | 1.900 đồng |
| Vùng II | 22.700 đồng | 24.400 đồng | 1.700 đồng |
| Vùng III | 20.000 đồng | 21.400 đồng | 1.400 đồng |
| Vùng IV | 17.800 đồng | 19.400 đồng | 1.600 đồng |
Vùng được xác định theo nơi cửa hàng, công ty hoạt động, không theo quê bạn. Một chuỗi cửa hàng có điểm bán ở nội thành và ở huyện xa thì mỗi điểm có thể thuộc một vùng khác nhau. Danh mục địa bàn nằm trong phụ lục kèm nghị định. Nếu muốn xem toàn cảnh mức lương tháng, bạn có thể đọc thêm bài lương tối thiểu vùng 2027 trên trang.
Quay lại câu hỏi ban đầu: 20.000 đồng một giờ ở nội thành Hà Nội, vốn thuộc vùng I, đã thấp hơn mức 25.500 đồng của năm 2026. Sang năm 2027, mỗi giờ thiếu 7.400 đồng so với sàn mới. Làm 80 giờ một tháng là thiếu 592.000 đồng, gần bằng tiền ăn sáng cả tháng của một bạn sinh viên.
Mức lương giờ áp dụng cho ai
Mức tối thiểu giờ là mức thấp nhất để thỏa thuận và trả lương cho người làm theo hợp đồng lao động được trả lương theo giờ. Bộ luật Lao động gọi đây là làm việc không trọn thời gian, tức làm ít hơn số giờ bình thường. Người làm không trọn thời gian được hưởng lương, có quyền và nghĩa vụ bình đẳng, được bảo đảm an toàn lao động như người làm toàn thời gian.
Cần lưu ý trường hợp giao hàng qua ứng dụng. Nhiều nền tảng ký với tài xế, người giao hàng một loại hợp đồng hợp tác hoặc dịch vụ chứ không phải hợp đồng lao động. Khi đó cách tính thu nhập theo điều khoản hợp tác, mức lương tối thiểu giờ có thể không áp dụng trực tiếp. Hãy đọc tên và nội dung hợp đồng trước khi so.
Với người được trả theo ca, theo ngày hoặc theo sản phẩm, nghị định yêu cầu khi quy đổi ra giờ thì không được thấp hơn mức tối thiểu giờ. Ca 4 giờ trả 80.000 đồng nghĩa là 20.000 đồng mỗi giờ, cứ thế mà so.
Ví dụ: ca 4 giờ, 5 ca mỗi tuần
Đây là lịch làm thêm khá phổ biến của sinh viên: tối các ngày trong tuần từ 18 giờ đến 22 giờ. Giả định một tháng tính tròn 4 tuần, tức 80 giờ. Các con số dưới đây là ví dụ tiền công tối thiểu, đã tính lại bằng máy, chưa gồm phụ cấp, tiền thưởng hay tiền làm thêm giờ.
| Vùng | Một ca 4 giờ | Một tuần 20 giờ | Một tháng 80 giờ |
|---|---|---|---|
| Vùng I | 109.600 | 548.000 | 2.192.000 |
| Vùng II | 97.600 | 488.000 | 1.952.000 |
| Vùng III | 85.600 | 428.000 | 1.712.000 |
| Vùng IV | 77.600 | 388.000 | 1.552.000 |
Thực tế một tháng có khoảng 4,3 tuần, nên nếu bạn làm đều 5 ca mỗi tuần cả tháng thì số giờ và tiền công sẽ nhỉnh hơn bảng trên. Bảng chỉ để bạn có mốc nhanh khi nhìn bảng lương.
Làm ca đêm, ngày lễ được cộng thêm thế nào
Theo Điều 106 Bộ luật Lao động 2019, giờ làm việc ban đêm tính từ 22 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau. Điều 98 quy định người làm việc vào ban đêm được trả thêm ít nhất 30% tiền lương của công việc làm ban ngày. Các mức làm thêm giờ cũng nằm ở điều này:
- Làm thêm vào ngày thường: ít nhất 150% đơn giá tiền lương.
- Làm thêm vào ngày nghỉ hằng tuần: ít nhất 200%.
- Làm thêm vào ngày lễ, Tết, ngày nghỉ có hưởng lương: ít nhất 300%.
- Làm thêm giờ vào ban đêm: ngoài các mức trên còn được trả thêm 20% tiền lương làm ban ngày.
Lấy mức sàn vùng I làm ví dụ: một giờ làm sau 22 giờ được ít nhất 35.620 đồng, một giờ làm thêm vào ngày lễ được ít nhất 82.200 đồng. Ở vùng III, hai con số này là 27.820 đồng và 64.200 đồng. Nếu ca thỏa thuận từ đầu là 18 giờ đến 23 giờ ở vùng I, 4 giờ đầu tính thường và 1 giờ sau 22 giờ tính đêm, cả ca ít nhất 145.220 đồng. Còn nếu ca 4 giờ bị kéo dài thêm ngoài lịch thì phần kéo dài là làm thêm giờ, tính theo các mức ở trên. Cách quy đổi cụ thể cho người làm theo giờ có thể khác nhau giữa các nơi, nên khi nhận lịch làm đêm hay làm lễ, hãy hỏi trước quản lý sẽ tính bao nhiêu.
Làm part-time có cần hợp đồng không
Điều 14 Bộ luật Lao động yêu cầu hợp đồng lao động giao kết bằng văn bản, hoặc bằng phương tiện điện tử có giá trị tương đương. Chỉ hợp đồng thời hạn dưới 1 tháng mới có thể giao kết bằng lời nói, và luật vẫn có vài trường hợp bắt buộc văn bản. Như vậy nếu bạn làm ở một quán lâu dài, từ vài tháng trở lên, thì nên có hợp đồng bằng văn bản.
Ở nhiều quán nhỏ, chủ chỉ thỏa thuận miệng. Khi đó ít nhất hãy nhắn tin xác nhận lại ba điều: mức lương mỗi giờ, cách tính ca tối và ngày lễ, ngày trả lương hằng tháng. Tin nhắn là bằng chứng đơn giản nhưng hữu ích khi có tranh chấp. Bài kinh nghiệm tìm việc làm thêm có thêm cách chọn chỗ làm rõ ràng ngay từ đầu.
Cách đối chiếu bảng chấm công với tiền nhận
- Tự ghi giờ vào, giờ ra mỗi ca vào điện thoại, chụp màn hình phần mềm chấm công nếu quán dùng.
- Cuối tháng cộng tổng giờ thường, giờ sau 22 giờ, giờ làm ngày lễ riêng từng nhóm.
- Nhân từng nhóm với đơn giá đã thỏa thuận và hệ số tương ứng.
- So tổng với số tiền nhận. Chênh từ một ca trở lên thì hỏi lại quản lý kèm bảng giờ của bạn.
- Chia tổng tiền cho tổng giờ thường để ra đơn giá thực, đem so với mức tối thiểu giờ của vùng.
Dấu hiệu bị trả dưới mức tối thiểu và nên hỏi ai
- Đơn giá mỗi giờ thấp hơn mức của vùng, kể cả khi quán gọi là "lương học việc" kéo dài nhiều tháng.
- Ca tối, ca lễ trả bằng giá ca thường, không có dòng phụ trội nào.
- Bị trừ tiền vì "đi trễ 5 phút" nhưng làm quá giờ thì không được tính.
- Không có bảng lương, chỉ chuyển một con số tròn mỗi tháng, hỏi thì không giải thích.
Bước đầu tiên là hỏi trực tiếp quản lý ca hoặc phòng nhân sự, mang theo bảng giờ tự ghi. Ở chuỗi lớn có công đoàn cơ sở thì nhờ công đoàn hỗ trợ. Nếu không được giải quyết, bạn có thể hỏi cơ quan quản lý lao động tại địa phương, hiện là Sở Nội vụ tỉnh, thành phố. Muốn biết mặt bằng thu nhập của ngành để so, bạn có thể tham khảo bài thu nhập ngành bán lẻ 2026.
Câu hỏi thường gặp
Sinh viên làm part-time có được trả thấp hơn vì chưa có kinh nghiệm không?
Mức thỏa thuận do hai bên đặt, nhưng không được thấp hơn mức tối thiểu giờ của vùng nếu bạn làm theo hợp đồng lao động. Thiếu kinh nghiệm không phải lý do để trả dưới mức sàn.
Lương thử việc part-time có được thấp hơn mức tối thiểu giờ không?
Luật cho phép lương thử việc ít nhất bằng 85% mức lương của công việc đó. Nếu quán đặt lương chính thức sát mức sàn thì 85% có thể thấp hơn mức tối thiểu giờ. Trường hợp này bạn nên hỏi rõ thời gian thử việc và mức trả, đừng để thử việc kéo dài.
Làm part-time có phải đóng bảo hiểm xã hội không?
Còn tùy thời hạn hợp đồng và mức tiền lương. Mỗi trường hợp cần đối chiếu Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và văn bản hướng dẫn, nên hãy hỏi phòng nhân sự xem hợp đồng của bạn có thuộc diện đóng hay không.
Quán trả lương theo ca chứ không theo giờ thì so thế nào?
Lấy tiền mỗi ca chia cho số giờ của ca. Ca 5 giờ trả 120.000 đồng nghĩa là 24.000 đồng mỗi giờ, thấp hơn mức 27.400 đồng của vùng I nhưng cao hơn mức 21.400 đồng của vùng III.
Lời kết
Làm thêm là cách tốt để có thu nhập và trải nghiệm, nhưng đừng làm với giá thấp hơn mức luật bảo vệ bạn. Hãy ghi giờ cẩn thận, biết mình thuộc vùng nào và hỏi ngay khi tiền công lệch. Lưu bài lương tối thiểu theo giờ cho việc part-time để mang ra đối chiếu mỗi kỳ nhận lương.