Thư mời ghi lương chính thức 10 triệu đồng, kèm dòng nhỏ "thử việc 2 tháng, hưởng 85%". Nhiều bạn mới ra trường đọc lướt rồi ký, đến tháng đầu nhận lương mới bắt đầu thắc mắc: 85% có đúng luật không, hai tháng có quá dài không, sao phiếu lương không có dòng bảo hiểm. Bài này tập trung vào tiền và quyền lợi trong thời gian thử việc, để bạn biết mình được gì trước khi đặt bút ký.
Lương thử việc ít nhất bằng 85%
Điều 26 Bộ luật Lao động 2019 quy định tiền lương thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó. Nghĩa là công ty có thể trả 85%, 90% hoặc 100%, nhưng không được trả thấp hơn 85%. Con số 85% tính trên mức lương của chính công việc bạn thử, không phải trên mức lương trung bình của thị trường.
Ví dụ, lương chính thức 10 triệu đồng thì lương thử việc tối thiểu là 8,5 triệu đồng. Đem so với lương tối thiểu vùng áp dụng từ ngày 1/1/2027 theo Nghị định 399/2026/NĐ-CP, mức này cao hơn vùng I là 2,8 triệu và cao hơn vùng IV là 4,46 triệu đồng. Các phép tính đều đã chạy lại bằng máy và chỉ là ví dụ.
Trường hợp cần để ý là lương chính thức sát mức sàn. Lương chính thức 6 triệu ở vùng I thì 85% là 5,1 triệu, thấp hơn mức tối thiểu 5,7 triệu của năm 2027 khoảng 600.000 đồng. Luật chỉ nêu mốc 85%, còn mối quan hệ với mức lương tối thiểu trong lúc thử việc có nhiều cách hiểu. Gặp tình huống này, bạn nên hỏi rõ phòng nhân sự và có thể hỏi thêm cơ quan lao động nơi làm việc. Bài lương tối thiểu vùng 2027 có thêm bối cảnh về mức sàn.
Thời gian thử việc tối đa theo loại công việc
Điều 25 Bộ luật Lao động giới hạn thời gian thử việc theo tính chất, độ phức tạp của công việc, và chỉ được thử việc một lần đối với một công việc:
| Loại công việc | Thử việc tối đa |
|---|---|
| Người quản lý doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp, Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước | 180 ngày |
| Công việc cần trình độ cao đẳng trở lên | 60 ngày |
| Công việc cần trình độ trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ | 30 ngày |
| Công việc khác | 6 ngày làm việc |
Ngoài ra, không áp dụng thử việc với hợp đồng lao động thời hạn dưới 1 tháng. Một bạn tốt nghiệp đại học vào làm chuyên viên thì thử việc tối đa 60 ngày, tức khoảng hai tháng. Thư mời ghi "thử việc 3 tháng" cho vị trí này là vượt giới hạn.
Hợp đồng thử việc và bảo hiểm xã hội
Theo Điều 24, việc thử việc có thể được thỏa thuận ngay trong hợp đồng lao động, hoặc ký riêng một hợp đồng thử việc. Cách ký quyết định chuyện bảo hiểm:
- Thử việc ghi trong hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên: bạn thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Thời gian thử việc cũng được đóng.
- Ký hợp đồng thử việc riêng: theo Nghị định 158/2025/NĐ-CP hướng dẫn luật, người làm việc theo hợp đồng thử việc không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Bảo hiểm chỉ bắt đầu khi bạn ký hợp đồng lao động chính thức.
Vì vậy khi nhận hồ sơ, hãy xem tiêu đề văn bản là "hợp đồng lao động" hay "hợp đồng thử việc". Với bạn muốn tính trước số tiền thực nhận, phần bảo hiểm và thuế được giải thích trong bài cách quy đổi lương gross và net.
Thử việc có được phụ cấp, tiền làm thêm giờ không
Phụ cấp như ăn trưa, xăng xe, điện thoại trong thời gian thử việc phụ thuộc vào thỏa thuận và quy chế công ty. Có nơi trả đủ ngay từ ngày đầu, có nơi chỉ trả khi chính thức. Hãy hỏi và yêu cầu ghi rõ vào văn bản.
Riêng làm thêm giờ, Bộ luật Lao động không loại người thử việc ra khỏi quy định ở Điều 98. Mức tối thiểu cho giờ làm thêm là 300% nếu rơi vào ngày lễ, Tết, 200% vào ngày nghỉ hằng tuần và 150% vào ngày thường, tính trên đơn giá tiền lương. Đơn giá này tính trên lương thử việc bạn đang nhận.
Công ty kéo dài thử việc nhiều lần có đúng không
Không. Luật chỉ cho thử việc một lần với một công việc và trong giới hạn thời gian tối đa ở bảng trên. Kiểu "em chưa đạt, thử thêm một tháng nữa" cho cùng vị trí là trái quy định, dù có ký thêm giấy. Nếu bạn chưa đạt, công ty có quyền chấm dứt, còn nếu muốn giữ bạn lại thì phải chuyển sang hợp đồng lao động.
Hết thử việc, công ty phải thông báo thế nào
Điều 27 quy định khi kết thúc thời gian thử việc, người sử dụng lao động phải thông báo kết quả thử việc. Đạt yêu cầu thì tiếp tục hợp đồng lao động đã ký, hoặc phải giao kết hợp đồng lao động nếu trước đó ký hợp đồng thử việc riêng. Không đạt thì chấm dứt. Theo các trang tư vấn pháp lý, với công việc thử việc từ 30 ngày trở lên, văn bản hướng dẫn yêu cầu báo kết quả trong khoảng 3 ngày trước khi hết thử việc. Bạn nên hỏi nhân sự ngày báo kết quả cụ thể.
Trong thời gian thử việc, mỗi bên đều có quyền hủy bỏ thỏa thuận thử việc mà không cần báo trước và không phải bồi thường. Quyền này áp dụng cho cả bạn, nên nếu thấy môi trường không phù hợp, bạn không bị ràng buộc ở lại.
Câu hỏi nên hỏi trước khi ký
- Thời gian thử việc bao lâu, có đúng với trình độ yêu cầu của vị trí không?
- Lương thử việc bằng bao nhiêu phần trăm, tính trên lương nào, có kèm phụ cấp không?
- Ký hợp đồng lao động có điều khoản thử việc hay hợp đồng thử việc riêng?
- Tiêu chí đánh giá đạt thử việc là gì, ai đánh giá, báo kết quả khi nào?
- Nếu đạt, lương chính thức có thay đổi so với thư mời không?
Còn để thử việc thành công về mặt công việc, bài kinh nghiệm thử việc có những cách ghi điểm cụ thể trong tuần đầu và tháng đầu.
Câu hỏi thường gặp
Công ty trả lương thử việc 70% có đúng không?
Không đúng. Mức thấp nhất là 85% lương của công việc đó. Thỏa thuận thấp hơn không phù hợp với Điều 26 Bộ luật Lao động, bạn có thể đề nghị điều chỉnh.
Thử việc không đạt có được trả lương những ngày đã làm không?
Có. Bạn được trả lương thử việc cho toàn bộ thời gian đã làm, kể cả khi kết quả không đạt hay một bên hủy bỏ thử việc giữa chừng.
Lương thử việc có bị trừ thuế thu nhập cá nhân không?
Có thể. Với hợp đồng dưới 3 tháng, các nguồn hướng dẫn thuế nêu công ty khấu trừ 10% khi mỗi lần chi trả từ 2 triệu đồng trở lên. Nếu cả năm thu nhập chưa đến mức chịu thuế, bạn có thể đề nghị hoàn khi quyết toán.
Đang thử việc có được nghỉ phép không?
Ngày nghỉ lễ, Tết vẫn theo quy định chung. Nghỉ phép năm và các chế độ khác tùy hình thức hợp đồng và quy chế công ty, nên hỏi rõ khi ký.
Lời kết
Thử việc là giai đoạn hai bên tìm hiểu nhau, không phải giai đoạn bạn chấp nhận thiệt thòi. Nắm ba con số 85%, 60 ngày và một lần thử việc là đủ để bạn đọc thư mời tự tin hơn. Lưu bài lương thử việc và quyền lợi khi thử việc để mở lại trước buổi ký hợp đồng.