Đầu tháng 2/2027, khi nhận phiếu lương tháng 1, bạn nên dành năm phút nhìn kỹ dòng trừ bảo hiểm. Với người đang được đóng ở mức thấp nhất vùng I, con số này sẽ tăng từ 557.550 đồng lên 598.500 đồng mỗi tháng. Nếu nó không đổi, có thể công ty chưa cập nhật mức sàn mới, và đó là chuyện nên hỏi ngay.
Bài này không nhắc lại chi tiết Nghị định lương tối thiểu, mà tập trung vào câu hỏi thực tế hơn: mức đóng bảo hiểm thấp nhất năm 2027 là bao nhiêu, ai đóng phần nào và đóng thấp thì được gì, mất gì.
Mức lương tối thiểu mới làm thay đổi gì
Theo Nghị định 399/2026/NĐ-CP, từ ngày 1/1/2027 lương tối thiểu tháng tăng lên 5.700.000 đồng ở vùng I, 5.080.000 đồng ở vùng II, 4.450.000 đồng ở vùng III và 4.040.000 đồng ở vùng IV, thay cho mức của Nghị định 293/2025/NĐ-CP. Mức tăng từ 310.000 đến 390.000 đồng tùy vùng. Bối cảnh và địa bàn áp dụng từng vùng, bạn xem thêm ở bài lương tối thiểu vùng 2027.
Với bảo hiểm, điểm quan trọng là tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc không được thấp hơn lương tối thiểu vùng tại thời điểm đóng. Vì vậy khi lương tối thiểu tăng, sàn đóng bảo hiểm tăng theo, dù hợp đồng của bạn không thay đổi gì.
Căn cứ đóng bảo hiểm gồm những khoản nào
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, với người lao động hưởng lương do công ty quyết định, tiền lương tháng đóng bảo hiểm gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.
Mức trần đóng bảo hiểm xã hội bằng 20 lần mức tham chiếu. Hiện mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở 2.530.000 đồng áp dụng từ 1/7/2026 theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, nên trần là 50.600.000 đồng mỗi tháng. Bảo hiểm thất nghiệp có quy định trần riêng. Phần lớn sinh viên mới ra trường không chạm trần, nên điều đáng quan tâm là mức sàn.
Tỷ lệ đóng của người lao động và công ty
Tỷ lệ đóng hiện hành với người lao động Việt Nam làm việc theo hợp đồng như sau:
| Khoản | Người lao động | Công ty |
|---|---|---|
| Hưu trí, tử tuất | 8% | 14% |
| Ốm đau, thai sản | Không đóng | 3% |
| Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp | Không đóng | 0,5% |
| Bảo hiểm y tế | 1,5% | 3% |
| Bảo hiểm thất nghiệp | 1% | 1% |
| Tổng | 10,5% | 21,5% |
Như vậy cứ 100 đồng lương đóng bảo hiểm, bạn bị trừ 10,5 đồng và công ty bỏ thêm 21,5 đồng ngoài lương. Đây cũng là lý do lương gross và lương net chênh nhau, cách quy đổi chi tiết có trong bài lương gross và net.
Số tiền đóng ở mức thấp nhất từng vùng năm 2027
Bảng dưới tính bằng cách nhân mức lương tối thiểu tháng 2027 với tỷ lệ đóng ở trên. Đây là mức tối thiểu cho công việc giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường, người có lương đóng cao hơn sẽ đóng nhiều hơn.
Tách riêng phần của người lao động ở vùng I: 456.000 đồng bảo hiểm xã hội, 85.500 đồng bảo hiểm y tế và 57.000 đồng bảo hiểm thất nghiệp, cộng lại 598.500 đồng. So với mức sàn năm 2026 là 5.310.000 đồng, phần bị trừ tăng thêm 40.950 đồng mỗi tháng.
Ví dụ đọc một phiếu lương tháng 1/2027
Giả sử bạn là nhân viên kho ở một khu công nghiệp thuộc vùng III, hợp đồng ghi lương chức danh 6.000.000 đồng, phụ cấp trách nhiệm 500.000 đồng mỗi tháng, ngoài ra có thưởng doanh số tháng nào đạt chỉ tiêu mới có. Cách đọc phiếu lương như sau:
- Lương đóng bảo hiểm: 6.000.000 cộng 500.000 là 6.500.000 đồng, cao hơn mức sàn vùng III là 4.450.000 đồng nên hợp lệ. Khoản thưởng lúc có lúc không thì không cộng vào.
- Phần bạn bị trừ: 520.000 đồng bảo hiểm xã hội, 97.500 đồng bảo hiểm y tế, 65.000 đồng bảo hiểm thất nghiệp, tổng 682.500 đồng.
- Phần công ty đóng thêm: 1.397.500 đồng, khoản này không trừ vào lương của bạn và thường không hiện trên phiếu lương.
Nếu phiếu lương ghi mức trừ cao hơn 10,5% lương đóng, hoặc lương đóng trên VssID thấp hơn tổng lương chức danh và phụ cấp ghi trong hợp đồng, bạn có cơ sở để hỏi lại. Ví dụ trên chỉ mang tính minh họa, mỗi công ty có cấu trúc lương riêng.
Đóng thấp có lợi trước mắt nhưng thiệt gì về sau
Không ít công ty thỏa thuận ghi lương đóng bảo hiểm ở mức sàn, phần còn lại trả qua các khoản hỗ trợ. Người lao động thấy lương nhận về nhiều hơn một chút nên dễ đồng ý. Thử làm phép tính với ví dụ giả định: lương thực tế 12.000.000 đồng ở vùng I.
- Trước mắt: nếu chỉ đóng trên 5.700.000 đồng thay vì 12.000.000 đồng, mỗi tháng bạn bị trừ ít hơn 661.500 đồng, tức khoảng 7.938.000 đồng mỗi năm.
- Khi mất việc: trợ cấp thất nghiệp mỗi tháng bằng 60% bình quân lương đóng 6 tháng cuối. Đóng đủ thì khoảng 7.200.000 đồng, đóng sàn chỉ còn 3.420.000 đồng. Điều kiện hưởng xem trong bài bảo hiểm thất nghiệp: điều kiện và mức hưởng.
- Khi sinh con: tiền thai sản mỗi tháng tính trên bình quân lương đóng bảo hiểm. Với 6 tháng nghỉ sinh, chênh lệch giữa hai cách đóng là 72.000.000 đồng so với 34.200.000 đồng.
- Khi về hưu: lương hưu tính trên bình quân tiền lương đóng cả quá trình. Đóng thấp nhiều năm thì lương hưu thấp tương ứng, và không thể đóng bù về sau cho những năm đã qua.
Lời khuyên của tôi: khi so sánh hai lời mời có tổng thu nhập gần nhau, hãy ưu tiên nơi đóng bảo hiểm sát lương thực tế. Vài trăm nghìn mỗi tháng bây giờ đổi lại khoản bảo vệ lớn hơn nhiều lúc bạn cần.
Tự kiểm tra trên VssID và phiếu lương tháng 1/2027
- Mở ứng dụng VssID, vào mục quá trình tham gia, xem cột mức lương đóng của tháng 1/2027.
- So với mức sàn vùng nơi bạn làm việc: không được thấp hơn 5.700.000, 5.080.000, 4.450.000 hoặc 4.040.000 đồng.
- Đối chiếu dòng trừ bảo hiểm trên phiếu lương với 10,5% mức lương đóng.
- Nếu thấy lệch, gửi email hỏi phòng nhân sự kèm ảnh chụp màn hình, ghi rõ tháng và con số.
Dữ liệu trên VssID có thể cập nhật chậm vài tuần sau khi công ty nộp tiền, nên đừng vội kết luận ngay đầu tháng. Nếu đến cuối quý 1/2027 mức lương đóng vẫn giữ con số của năm 2026 trong khi bạn đang ở mức sàn, đó là dấu hiệu công ty chưa điều chỉnh. Hỏi sớm bằng văn bản giúp bạn tránh phải truy đóng một lần nhiều tháng, vừa rắc rối cho kế toán vừa ảnh hưởng quyền lợi của chính bạn.
Câu hỏi thường gặp
Lương đóng bảo hiểm có được thấp hơn lương tối thiểu vùng không?
Không. Tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc không thấp hơn lương tối thiểu vùng tại thời điểm đóng.
Công ty ở vùng II nhưng tôi làm ở chi nhánh vùng I thì đóng theo vùng nào?
Theo quy định về lương tối thiểu, đơn vị hoặc chi nhánh hoạt động ở địa bàn nào thì áp dụng mức của địa bàn đó. Chi nhánh ở vùng I thì mức sàn là của vùng I.
Lương đóng bảo hiểm xã hội tối đa là bao nhiêu?
Mức trần bằng 20 lần mức tham chiếu. Với mức tham chiếu đang bằng lương cơ sở 2.530.000 đồng, trần hiện là 50.600.000 đồng mỗi tháng. Nếu mức tham chiếu thay đổi, trần sẽ đổi theo.
Lời kết
Từ 1/1/2027, mức đóng bảo hiểm tối thiểu của người lao động dao động từ 424.200 đến 598.500 đồng mỗi tháng tùy vùng, công ty đóng thêm từ 868.600 đến 1.225.500 đồng. Đóng ở mức sàn không sai luật, nhưng thiệt cho bạn nếu lương thực tế cao hơn nhiều. Lưu bài mức đóng BHXH tối thiểu 2027 để đối chiếu khi nhận phiếu lương tháng đầu năm.